‘Eşitsizlik yaratma riski var’

İSMAİL ŞAHİN -Sabancı Center’da düzenlenen törende, Sakıp Sabancı’nın vasiyeti üzerine hayata geçirilen Sakıp Sabancı Uluslararası Araştırma Ödülleri kapsamında, 2026 yılının Makale Ödülü kazananları da açıklandı. 2026 yılı teması “Sınırlar Ötesi Yönetişimi Yeniden Düşünmek” olan ödül programı kapsamında Jüri Özel Ödülü’ne, Cornell Üniversitesi’nde Walter S. Carpenter Jr. Uluslararası Çalışmalar Profesörü olarak görev yapan siyaset bilimci Prof. Dr. Peter J. Katzenstein layık görüldü.Makale Ödülü’ne “Gezegensel Muhalefet: Küresel Hareketler, Koruyucu Suçlaştırma ve Egemenliğin Tükenmişliği” isimli çalışmasıyla Lincoln Üniversitesi Sosyal ve Siyasal Bilimler Fakültesi’nden Doç. Dr. Barış Çaylı Messina ile “Yapay Zekâ Düzenlemesine Avrupa Yaklaşımı: Temel Değerlerden Ödün Vermeden Teknolojik İnovasyonu Gerçekleştirmenin Olası Yolu” isimli çalışmasıyla Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Özel Hukuk Bölümü Bilişim ve Teknoloji Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doktor Esra Demir layık görüldü.

Hakkaniyet vurgusu

Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Üyesi Melisa Sabancı Tapan, yapay zekadan veri mimarisine uzanan dönüşümün; demokrasinin, emeğin ve küresel düzenin de merkezinde yer aldığını belirterek “Bu gücü hakkaniyetle yönlendiremezsek, bağlarımızı güçlendirmek yerine yeni eşitsizlikler yaratma riskiyle karşı karşıya kalacağız. Biz de bu sorumluluk bilinci ve Sakıp Sabancı’nın bugünü ve yarını okuyan vizyonundan aldığımız güçle 2027 yılı ödül temamızı ‘Zekayı Düzenlemek: Dijital Çağda Demokrasi, Piyasalar ve Küresel Düzen’olarak belirledik” dedi. Prof. Dr. Katzenstein törende yaptığı konuşmada, “sürpriz” kavramına odaklanarak, “Cehaletimiz kaçınılmaz, giderilebilir ve sürprizlerle dolu. Sürpriz, şans olaylarıyla dolu bir dünyanın özelliğidir. Dünya siyaseti bilimi de dahil olmak üzere sosyal bilimler belirsizliği göz ardı ediyor. Bana öyle geliyor ki hepimiz belirsizlikten korkuyoruz çünkü kontrolü kaybetmekten korkuyoruz. Bunun yerine, her şeyin hesaplanabileceğine şiddetle inanıyoruz” dedi.

Gece mesajları

Ödül töreni öncesinde bir grup gazeteci ile buluşan Katzenstein İran savaşı, Trump hakkında açıklamalarda bulundu. Trump’ın hayatı boyunca 4.000 dava ile karşı karşıya kaldığına dikkat çeken Katzenstein, “Küçük cezalar aldıama her zaman kurtuldu” dedi.

İran savaşında Trump’ın köşeye sıkıştığını belirten Katzenstein, “Benzin 4 doları aştı. Bu Amerikan halkı için liderlerini sorgulamaya başladığı sınırdır. Ama Trump mantığından bahsediyoruz geceleri uyumayıp saçma mesajlar atan bir mantık. Artık 24 saatlik döngüler halinde yaşıyor ve en fazla önümüzdeki 3 saati tahmin edebiliyoruz” ifadelerini kullandı.

‘Senatonun üçte biri milyoner’

Son dönemde hızla zenginleşen tekno milyarderlerin siyasetteki yerine dair bir soruya ise Prof. Dr. Katzenstein şu yanıtı verdi:

“Plutokrasi dediğimiz bir sistem var. Refah Devleti bunu belli bir ölçüye kadar kısıtlıyor. Plutokrasi aslında kapitalizmin doğal hali değil. Fakat özellikle günümüzde, 1980’lerde özellikle Reagan dönemindeki yasa değişiklikleriyle beraber, Plutokrasi çok daha fazla ön plana çıkmaya başladı. Milyarderler Avrupa’nın yolunu tuttu. Demokrasi için mi hayır, mülkiyet hakları dolayısıyla zenginliklerini korumak için gittiler. Günümüz zenginlerine bakacak olursak ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi’nin üçte biri milyonerlerden oluşuyor ve Amerikan sistemini kendi çıkarlarını koruyacak şekilde kullanıyorlar.